O Hospital Universitario Ramón e Cajal de Madrid acollía neste 4 de novembro o evento de celebración da 10ª edición das Bolsas Carmen Delgado/Miguel Pérez-Mateo, promovido conxuntamente pola Asociación Cancro de Páncreas (ACANPAN), Asociación Española de Gastroenterología (AEG), e a Asociación Española de Pancreatología (AESPANC).
Este encontro xuntaba a investigadores, médicos, pacientes e representantes institucionais baixo o lema “O noso reto, a esperanza”, co obxectivo de compartir avances, fomentar a colaboración científica e dar voz aos pacientes en novembro, o mes do cancro de páncreas.
As cifras do cancro de páncreas, aseguraban, son devastadoras, estímase que máis de 10.000 persoas serán diagnosticadas en España desta doenza en 2025. Cos tratamentos actuais, máis do 90% falecerá nos cinco anos posteriores ao diagnóstico. Hai un incremento na incidencia constante e prevese que 2030 sexa a 2ª causa de morte por cancro no noso país. O 80 % dos casos detéctase en fases avanzadas, cando xa non é posible operar.
A única maneira de cambiar esta realidade é invertiren investigación e detección temperá. Desde a súa creación, as bolsas financiaron 18 proxectos de investigación con máis de 1.221.000 euros recadados, grazas principalmente á Carreira das Cidades contra o Cancro de Páncreas (unha de cuxas probas se celebra en Vilamartín de Valdeorras) e outras iniciativas solidarias.
As Becas Carmen Delgado / Miguel Pérez-Mateo buscan mellorar e atopar novas vías de prevención, diagnóstico e tratamento do cancro de páncreas, unha das enfermidades oncolóxicas con menor supervivencia. Estas bolsas representan unha aposta firme de ACANPAN, AEG e AESPANC por contribuír activamente a mellorar as expectativas de vida das persoas afectadas por esta enfermidade, apoiando proxectos con potencial transformador desde o ámbito clínico e básico.
Tras un rigoroso proceso de avaliación por parte dun xurado composto por médicos e investigadores expertos en cancro de páncreas e membros das tres entidades organizadoras, seleccionáronse dous proxectos de gran calidade e impacto potencial:
•Bolsa de Investigación Básica -José Yélamos López, inmunólogo –Instituto de Investigación Hospital do Mar, Barcelona. Proxecto: Aproveitando as funcións inmunomoduladoras de PARP-2 para combater o cancro de páncreas.
•Bolsa de Investigación Clínica -Leticia Moreira Ruiz, gastroenteróloga –Fundació de Recerca Clínic Barcelona –Institut d’Investigacions Biomèdiques August Pi i Sunyer / Hospital Clínic de Barcelona. Proxecto:PREVENPANC. Estudo Multicéntrico Español para a Prevención do Cancro de Páncreas.
Cada unha destas bolsas está dotada con 100.000 €, o que as converte nunha das axudas privadas máis relevantes para a investigación en cancro de páncreas en España. O acto de entrega das mesmas era inaugurado por Eva Ortega Paíno, secretaria xeral de Investigación do Ministerio de Ciencia, Investigación e Universidades que, durante a súa intervención, subliñou “a importancia de apostar por unha investigación traslacional que conecte os laboratorios coas necesidades reais dos pacientes”.
Tamén participaba o doutor Carlos Mingo Rodríguez, xerente do Hospital Universitario Ramón e Cajal e presidente do IRYCIS, quen destacou que “o Hospital Ramón e Cajal e o IRYCIS están comprometidos coa investigación biomédica de excelencia, e eventos como este son esenciais para fortalecer a colaboración entre institucións e sociedade”.
Pola súa banda, Aceiro, presidenta de ACANPAN, lembrou que “dar visibilidade, a colaboración activa entre todos os axentes e a investigación é a única fórmula para reverter o futuro desta enfermidade”. A doutora Emma Martínez Moneo, presidenta de AESPANC, engadiu que “a unión entre investigadores básicos, clínicos e asociacións de pacientes é o camiño para acelerar resultados e levar a innovación ao diagnóstico e tratamento”.
A doutora Karina Cárdenas Xaén (AEG) lembrou que “é esencial fomentar foros que unan a práctica clínica coa investigación e coa voz de quen máis o necesita: os pacientes”.
Conclusións das mesas redondas
1ª Mesa Redonda.
Presentación dos proxectos de investigación en cancro de páncreas orientados ao tratamento da enfermedadEntre as conclusións, destacouse a necesidade de “seguir apostando por terapias personalizadas e combinar os avances en bioloxía molecular cos ensaios clínicos multicéntricos para mellorar a supervivencia”.
2ª Mesa Redonda.
Presentación dos proxectos de investigación en cancro de páncreas orientados ao diagnóstico da enfermidade. As relatoras coincidiron en que “a detección precoz segue sendo o gran reto” e sinalaron que “o desenvolvemento de biomarcadores e herramientasde intelixencia artificial abre novas vías de esperanza para a identificación temperá do cancro de páncreas”.
3ª Mesa Redonda:
“Investigación e pacientes: funcionamento, necesidades non cubertas e retos de futuro”Concluíron que: “os pacientes deben formar parte activa da investigación” e subliñaron “a forza de oncólogos e asociacións de pacientes para a diseminación da informaciónque achegue as posibilidades delosensayosclínicoy acompañardesde o momento do diagnóstico”. Ademais do acompañamento do oncólogo, “o apoio da rede familiar quita o medo para coñecer como participar nun ensaio e cando facelo da man dos investigadores”, sinalou Xisco Quesada, paciente de cancro depáncreas.
O doutor Enrique de Madaria, subdirector científico de ISABIAL, repasou os fitos alcanzados durante a última década, lembrando que “grazas á Carreira das Cidades e a estas bolsas, España conta hoxe cunha comunidade científica activa e coordinada quetrabaja para cambiar o futuro desta enfermidade”.
Os grupos de traballo dos 2 Workshops celebrados durante a xornada anunciaron a creación de subgrupos centralizados en diagnóstico, tratamento e concienciacióncon o obxectivo de complementar recursos e optimizar o tempo de intercambio de información. Entre as iniciativasmás destacadas que xurdiron están a creación dun banco virtual para mellorar a base clínica que permita entregar máis mostras aos investigadores e un consorcio de bolsas para elevar o nivel e financiamento.
Ademais, presentáronse os resultados da enquisa realizada a máis de 200 persoas entre pacientes, familiares profesionais sanitarios e investigadores co fin de construír xuntos o Decálogo do Cancro de Páncreas, unha folla de ruta común para avanzar en investigación, atención aos pacientes, familiares e coidadores e políticas públicas. Esta análise, presentado por Katherine Gil Cardoso, paciente, investigadora e vocal de ACANPAN, sinala entre os retos principais“a detección temperá, a innovación terapéutica, a atención multidisciplinar e acompañamento integral e achegamento ás innovacións terapéuticasa os pacientes”.
Como principais conclusións e demandas sinalou “a necesidade dunha orientación nutricional especializada, a dotación á atención primaria de herramientasyacceso áxil a probas, así como a necesidade de empatíaen a relación médico-paciente en prol dunha información máis clara e comprensible”. Estes puntos formarán parte do Decálogo do Cancro de Páncreas, que se dará a coñecer o 20 de novembro, Día Mundial do Cancro de Páncreas.Novembro: o mes do cancro de páncreasEste encontro marca o inicio das actividades do Mes do Cancro de Páncreas.
Fotos cedidas.