O uso de técnicas de intelixencia artificial na detección e catalogación de arquitectura en monumentos Patrimonio da Humanidade con cubertas de lousa é analizado nun recente artigo publicado na prestixiosa revista científica Geoheritage. O seu título A Review of History and Architecture of Roofing Slates: Impact on the UNESCO World Heritage List e está asinado por Víctor Cárdenes, Celia Campa e Luis Pando, todos eles profesores do Departamento de Xeoloxía da Universidade de Oviedo.
Os investigadores abordan, por unha banda, o valor cultural das cubertas de lousa como un compoñente esencial do patrimonio histórico e arquitectónico da humanidade e, por outro, o desenvolvemento de técnicas de identificación dixital dos materiais dunha cuberta.
“A UNESCO é a Organización das Nacións Unidas para a Educación, a Ciencia e a Cultura. Un dos seus programas máis icónicos é a Lista do Patrimonio Mundial, que consiste nunha relación de lugares e edificios cun significado especial para a humanidade. Esta lista recoñece os lugares en tres categorías: culturais, naturais e mixtos, e actualmente conta con máis de 1.200 sitios catalogados. Os lugares incluídos nesta lista gozan do máximo recoñecemento cultural e histórico a nivel mundial. A lousa é a roca natural máis empregada de maneira xeral en cubertas e tellados desde época romana, polo que non é raro atopala en edificios catalogados pola UNESCO. É a partir da Baixa Idade Media, durante os séculos XI a XV, cando se xeneraliza o seu uso nas grandes catedrais e castelos europeos, que locen impoñentes cubertas de lousa. En España destaca o Mosteiro del Escorial, erixido na segunda metade do século XVI, que exhibe unha cuberta de lousa gris brillante procedente de Bernardos, en Segovia”, indica Víctor Cárdenes, profesor Titular de Petroloxía e Xeoquímica, Departamento de Xeoloxía, Universidade de Oviedo.
Ademais engade que, “posteriormente, durante o século XX, o esgotamento das canteiras históricas europeas e a necesidade de lousa de calidade para o mantemento e a restauración do patrimonio histórico impulsaron a irrupción da lousa de Galicia e Castela e León no mercado europeo. Hoxe en día, a lousa española domina de maneira indiscutible o mercado mundial, tendo como unha das súas mellores cartas de presentación a súa presenza en edificios e monumentos incluídos na Lista do Patrimonio Mundial da UNESCO”.
Outra das achegas máis novidosas deste traballo é o emprego de técnicas de intelixencia artificial para identificar os materiais cos que están feitas as cubertas. “Partindo das imaxes dispoñibles na web da UNESCO, púidose diferenciar as cubertas realizadas con lousa daquelas construídas con outro tipo de material. Isto permite determinar os distintos tipos de cubertas e, no seu caso, detectar lousas falsas ou de imitación. As lousas de imitación son placas de materiais plásticos e asfálticos de cor, textura e dimensión similares ás lousas auténticas. Este tipo de material ten certa penetración en mercados como o estadounidense, onde se vende como unha solución económica, a pesar de que presenta unha durabilidade moito menor que a lousa real, xunto cun impacto ambiental significativamente maior”, explica Cárdenes.
Ademais o seu estudo indica que se detectaron “lousas falsas en varios sitios incluídos na Lista do Patrimonio Mundial, o que resulta especialmente preocupante, ao tratarse do máximo recoñecemento cultural a nivel mundial”.
Os autores conclúen que neste artigo evidénciase “o gran valor histórico das cubertas de lousa, como demostra a súa relevancia na Lista do Patrimonio Mundial da UNESCO. Con todo, o feito de que se atoparon lousas de imitación en edificios incluídos na devandita lista é preocupante, xa que adulteran o carácter histórico dos sitios e proporcionan unha visión distorsionada á cidadanía”.
Fotos: https://whc.unesco.org/es/list/
