O Consello de Ministros do 11 de marzo aprobaba o Real Decreto polo que se recoñece a apicultura en España como Manifestación Representativa do Patrimonio Cultural Inmaterial. O recoñecemento “contribuirá a salvagarda desta práctica presente en múltiples rexións do territorio español, con fortes valores de carácter identitario e de xestión territorial”, segundo o Goberno.
Así mesmo, no acordo sinálase que, “na actualidade, esta actividade enfróntase a múltiples riscos e ameazas derivadas do cambio climático, dos praguicidas e da competencia nun mercado globalizado, entre outras. Ademais, o papel da comunidade portadora no coñecemento e práctica da apicultura é fundamental e, con todo, nalgunhas zonas apenas hai substitución xeracional, o que dificulta a continuidade desta manifestación”.
Unha práctica viva
O procedemento de produción apícola consiste, segundo se recolle no texto aprobado no Consello de Ministros, “desde os seus inicios, en lograr que se sosteñan colonias de abellas en colmeas nas que elaboren panales dos que se recolle mel e dos que se obteñen cera e outros produtos derivados. A implantación da apicultura ao longo dos séculos foi avanzando con distintos métodos desde o Neolítico, ata as técnicas apícolas modernas, como é o caso da apicultura movilista, que en España empezou a ser maioritaria a partir dos anos 70”.
As súas prácticas e saberes están asociados a distintos ámbitos, desde a relación coa natureza ás actividades agrogandeiras, os usos culinarios ou os rituais asociados a cada unha das fases: captura de enxames ou enxambrazón, cata e coado, ás que se suma a transhumancia apícola.
Así mesmo, ao redor destas prácticas produtivas desenvolveuse todo un marco de festividades, crenzas, valores, oficios e actividades, formas de vida e de gobernanza dos recursos territoriais, así como as distintas ferramentas e infraestruturas relacionadas. Estas prácticas seguen deixando pegada nas comunidades implicadas e nelas intégranse tanto profesionais como persoas que desenvolven a actividade apícola como complemento doutras actividades primarias, para o autoconsumo.
Mantemento da biodiversidade
Por outra banda, tamén se incide nesta aprobación en que “a apicultura é unha práctica que achega importantes beneficios ecosistémicos tanto para a polinización e o mantemento da biodiversidade como para a detección das modificacións producidas polo cambio climático, derivados do coñecemento tradicional dos procesos de floración, do clima, das abellas -en particular, da especie autóctona- e da súa saúde e comportamento. O valor da polinización para o mantemento da biodiversidade e a rexeneración de ecosistemas tamén é un beneficio derivado da protección patrimonial da apicultor”.