O Ministerio de Facenda publicou no BOE a resolución da Dirección Xeral de Fondos Europeos sobre a convocatoria de axudas do Plan EDIL, enmarcadas no Fondo Europeo de Desenvolvemento Rexional (FEDER) correspondente ao período 2021-2027 e destinadas ás Entidades Locais. Esta convocatoria asignou a cifra récord de 1.774 millóns de euros destes fondos europeos a 242 proxectos, que mobilizarán máis de 2.500 millóns de euros de investimento público en favor de 971 municipios de toda España, a maioría de menos de 10.000 habitantes.
Na provincia de Ourense hai catro plans beneficiados con 22 millóns de euros. Na categoría de cidades grandes está o Concello de Ourense, cunha senda FEDER asignada de 8.730.304 euros. Na categoría de áreas funcionais figuran tres asociacións de Concellos. Dúas delas teñen por entidade solicitante á Deputación de Ourense e obteñen cada unha 4.365.152 euros. Unha está liderada por Barbadás e inclúe a San Cibrao das Viñas e O Pereiro de Aguiar. A outra, encabezada polo Barco de Valdeorras, aglutina aos municipios de A Rúa, A Veiga, Carballeda de Valdeorras, O Bolo, Petín e Rubiá. Tamén obtivo 4.365.152 euros a asociación composta por Verín, Cualedro, Monterrei, Oímbra, Laza, Vilardevós, Castrelo de Val, A Mezquita, Riós e A Gudiña.
Estas subvencións, que reciben o nome de Plan EDIL, contan para esta convocatoria cunha dotación un 30% superior respecto a as convocatorias denominadas EDUSI (Estratexias de Desenvolvemento Urbano Sostible e Integrado) correspondentes ao anterior período de programación 2014-2020. Así mesmo, o número de proxectos seleccionados incrementouse un 40%, pasando dos 173 plans da edición anterior, aos 242 desta convocatoria.
Así mesmo, multiplicouse por catro o número de municipios beneficiados respecto a a convocatoria EDUSI anterior, pasando de 243 a 971 nesta convocatoria EDIL. Ademais, o 65%, é dicir, dous de cada tres municipios beneficiados teñen menos de 5.000 habitantes.
No caso de Galicia, aprobáronse 28 proxectos do Plan EDIL que beneficiarán a 54 municipios galegos cun financiamento de 176 millóns para promover o seu desenvolvemento sostible desde a tripla perspectiva ambiental, económica e social.
A asignación desta convocatoria levouse a cabo con criterios de cohesión territorial e concorrencia competitiva. Ao tratarse de axudas dirixidas á cohesión e o reequilibrio territorial, a dispoñibilidade é maior nas rexións menos desenvolvidas, mentres que é menor para as rexións máis desenvolvidas, #de acordo con os criterios de programación establecidos pola Comisión Europea.
Desta forma, para as rexións menos desenvolvidas destinouse un total de 1.019 millóns de euros; 581 millóns para as rexións en transición; e 173 millóns para as máis desenvolvidas.
Criterios de selección
Para optar a estas axudas as Entidades Locais tiveron que elaborar unha Estratexia de Desenvolvemento Integrado Local (EDIL) para identificar os principais desafíos aos que se enfronta a medio prazo (sociais, económicos, ambientais ou demográficos, entre outros) e abordalos desde un modelo de cidade integrado, contando coa participación e implicación dos actores locais.
A partir desa Estratexia, os municipios presentaron un Plan de Actuación Integrado (PAI) para concretar o ámbito de actuación a financiar pola axuda. Devandito Plan recolle o programa de implementación cos proxectos para executar, o seu enfoque integrado, detalle orzamentario e resultados previstos.
Nas convocatorias destas axudas EDIL establecéronse máis de 40 ámbitos de intervención ao redor de dixitalización e dinamización económica local, eficiencia enerxética, prevención do cambio climático, economía circular, recursos hídricos, mobilidade urbana sostible, inclusión social ou patrimonio urbano, cultural e turístico, entre outros.
A convocatoria hase resolvido tendo en conta criterios como a planificación integrada e a capacidade transformadora dos proxectos. Tamén a gobernanza, a participación e a capacidade administrativa e financeira, así como, o grao de madurez e viabilidade dos proxectos e a complementariedade e sinerxias con outros programas. Os proxectos poderán executarse ata o ano 2029.