María Jesús Pato Díaz (Chus Pato) vén de ser galardonada co Premio Nacional de Poesía, correspondente ao ano 2024, pola súa obra ‘Sonora’ (Xerais) a proposta do xurado reunido hoxe. O premio, concedido polo Ministerio de Cultura, está dotado con 30.000 euros. O xurado destacou ‘Sonora’ por “ser unha obra experimental, unha expansiva e concentrada conversación entre o poema e a morte, aquela que, tras a orfandade da nai, arrastra aos lectores cara aos abismos da propia liñaxe. Auténtico fulcro de a poesía galega, Chus Pato explora novas formas de deconstruir e reconstruír os marcos do pensamento poético tradicional”.
Así mesmo, o xurado sinalou que o poemario “crea espazos textuais repletos de fugas: retóricas, semánticas, capaces de hibridar distintos códigos en os que se desprega toda o seu inextinguible potencia sonora. En Sonora, memoria persoal, social e política rumorean as múltiples voces dunha de lasmás audaces poetas contemporáneas. Na súa obra, Chus Pato móstranos o enfoque da poesía como elemento transformador da linguaxe”.
O premio recoñeceu na súa pasada edición a Yolanda Castaño, uníndose a unha ampla lista de galardoadas, entre quen se atopa Miren Agur Meabe, Aurora Luque, Olga Novo, Pillar Pallaréso Antònia Vicens, entre outras.
Biografía
Chus Pato (Ourense,1955), é unha poeta en lingua galega, autora de varios poemarios por os cales recibiu premios como o Premio Nacional da Crítica Española, na súa modalidade de poesía galega. Os seus poemas foron editados en países como Arxentina, Chile, Portugal, Holanda, Bulgaria, Rusia, Francia e Bélxica, entre outros, e a súa obra foi recollida en decenas de antoloxías nacionais e internacionais.
Os seus primeiros poemas apareceron en a revista ‘Escrita’(1984)e, posteriormente foron aparecendo mostras da súa obra poética nas revistas ‘Luzes de Galiza’, ‘Festa dá palabra silenciada’, ‘Andaina’, ‘Gume *Ólisbos’, ‘Revista dás letras’, ‘Dorna’ou ‘Clave Orión’, así como nos libros editados polo Festival de poesía do Condado. Publicou , entre outros títulos de poesía, ‘Urania’(1991), ‘Heloísa’(1994), obra traducida ao castelán por edicións A Palma, ‘Fascinio’(1995), ‘Nínive’(1996), pola cal foi galardoada co premio Losada Diéguez, ’A ponche dás poldras’(1996), ‘m-Talá’(Xerais), ’Un Ganges de palabras’(antoloxía bilingüe galego-castelán, 2003), ‘Charenton’(2004),’Nacer é unha república de árbores’(2010), ‘Carne de Leviatán’(2013), ‘Un libre favor’(2019) ou ‘Sonora’(2023).
É membro do PEN Club, de Redes Escarlata e Mujeres e Letrasy o 23 de setembro de 2017 ingresou na Real Academia Galega. ‘Sonora’, é o poemario máis recente de a escritora e académica galega publicado en lingua galega polo selo editorial Xerais. Chus Pato, unha das autoras fundamentais de a poesía galega contemporánea, está a ser traducida ao español por Gonzalo Hermo para a editorial Ultramarinos.
Xurado
O xurado estivo presidido por MaríaJ osé Gálvez Salvador, directora xeral do Libro, do Cómic e da Lectura do Ministerio de Cultura; e como vicepresidenta actuou Almudena Hernández de la Torre Chicote, subdirectora adxunta de a Subdirección Xeral de Promoción do Libro, a Lectura e as Letras Españolas. Como vogais actuaron Carme Rise, proposta pola Real Academia Española; Luciano Rodríguez Gómez, pola Real Academia Galega/Real Academia Galega; Patxi Juaristi, pola Real Academia da Lingua Vasca/Euskaltzaindia; Alexandre Bataller, polo Instituto de Estudos Cataláns/Institut d’Estudis Catalans; Vicenta Taxa, pola Academia Valenciana de a Lingua/Acadèmia Valenciana de a Llengua; Yolanda Morató, pola Conferencia de Reitores das Universidades Españolas (CRUE); Jordi Doce, pola Asociación Colexial de Escritores de España (ACE); Noni Benegas, pola Asociación Española de Críticos Literarios; Carmen Sigüenza, pola Federación de Asociacións de Xornalistas de España (FAPE); Carmen Mejía, polo Instituto de Investigacións Feministas da Universidade Complutense de Madrid; Laura Casielles, polo Ministerio de Cultura e Yolanda Castaño, autora galardoada na convocatoria anterior.